ಶಶಾಂಕ

 ಶಶಾಂಕ

- ಸಿಡ್ನಿ ಸುಧೀರ್

ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಕಡಿದಾದ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಇಳಿದು, ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾ, ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರು ಮತ್ತು ಅವರ ಐವರು ಶಿಷ್ಯರು ವಿಶ್ವಧರ, ದೇವವ್ರತ, ಅಮೃತಾಂಶು, ತೇಜೋಮಯ ಮತ್ತು ಕಾಲಗುಪ್ತ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವರ್ತಕರ ತಾಂಡಾದೊಂದಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ದಕ್ಷಿಣಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಶೂರ್ಪಾರಕ ಬಂದರಿನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. 

ವರ್ತಕರ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ರೇಷ್ಮೆ, ಮಸ್ಲಿನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ನಯವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಿದ್ದವು. ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ತಂದ ಕಸ್ತೂರಿ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿಯೂ ಈ ತಾಂಡಾದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ರೋಮ್‌ನ ಶ್ರೀಮಂತರು ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಪಥದ ಆಳದಿಂದ, ಅಂದರೆ ಮಲಯ ಪರ್ವತಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಕರಿಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿಗಳ ರಾಶಿಯೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕರಿಮೆಣಸನ್ನು 'ಕಪ್ಪು ಚಿನ್ನ' (ಯವನಪ್ರಿಯ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾಂಸವನ್ನು ಕೆಡದಂತೆ ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜರ ಔತಣಕೂಟಗಳಿಗೆ ಈ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳೇ ಮುಖ್ಯ.

ಶೂರ್ಪಾರಕಕ್ಕೆ ಹಡಗುಗಳು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ನಮಗೆ ರೋಮ್‌ನಿಂದ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು, ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು  ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ನಮಗೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದಲೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಮಹಾರಾಜರ ರಾಜ್ಯವು ಸುಖ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.

ವರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಹಸಿರು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ವೈಭವದಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ವಿಶ್ವಧರ, ದೇವವ್ರತ, ಅಮೃತಾಂಶು, ತೇಜೋಮಯ ಮತ್ತು ಕಾಲಗುಪ್ತ ಒಂದು ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಯ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಳವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೂವೊಂದು ಅರಳುವುದನ್ನು ಅಮೃತಾಂಶು ಗಮನಿಸಿದನು ಹಾಗು ಸುತ್ತಲಿನ ಪೊದೆಗಳಿಂದ ಮಾದಕವಾದ ಸುಗಂಧವೊಂದು ತೇಲಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. 

ಅಮೃತಾಂಶು ಮೌನ ಮುರಿದು ಕೇಳಿದನು, 

"ಗುರುದೇವ, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆಗೆ ಬಾಡಿದ್ದ ಈ ಹೂಗಳಾವುವು? ಈಗ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಹೇಗೆ ಅರಳುತ್ತಿವೆ? ಮತ್ತು ಯಾವುದೋ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧವು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲೇ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ?"

ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರು ಅಮೃತಾಂಶುವಿನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕಂಡು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಿಂದ ನಸುನಗುತ್ತಾ ವಿವರಿಸಿದರು,

"ವತ್ಸ ಅಮೃತಾಂಶು, ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಹಸ್ಯ ಅಡಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನು 'ಅಗ್ನಿ'ಯಾದರೆ, ಚಂದ್ರನು 'ಸೋಮ' ಅಥವಾ ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ 'ಜೀವನ ರಸ'. ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆಗೆ ಬಾಡಿ, ಈಗ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಬಿಳಿ ಹೂಗಳೇ ನೈದಿಲೆಗಳು. ಸೂರ್ಯನ ತಾಪವು ಈ ಹೂಗಳಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಇವು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ 'ಅಮೃತ'ದ ಅಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ತಂಪು ಕಿರಣಗಳು ಸೋಕಿದ ತಕ್ಷಣ, ನೈದಿಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ದಳಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಆ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ಚಂದ್ರನು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಧಿಪತಿಯಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಹೂವುಗಳು ಅವನನ್ನು ಕಂಡೇ ಅರಳುತ್ತವೆ.

ಇನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿದ ಆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಗಂಧವು 'ರಾತ್ರಿ ರಾಣಿ' (ನಿಶಾಗಂಧಿ) ಹೂವಿನದ್ದು. ನೋಡು, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣದಿಂದ ದುಂಬಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಕೃತಿಯು ಈ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಅದ್ಭುತವಾದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯು ಈ ಹೂವಿನ ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಲೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಚಂದ್ರನ ತಂಪು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಈ ಹೂವು ತನ್ನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ."

ಗುರುಗಳು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು,

"ಅಮೃತಾಂಶು, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು 'ಓಷಧೀಶ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರರ್ಥ ಸಸ್ಯಗಳ ಒಡೆಯ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಿಡದಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧೀಯ ಗುಣ ಮತ್ತು ರುಚಿಯು ಈ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಿಂದಲೇ ಬರುವುದು. ಸೂರ್ಯನು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆಯಲು ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದರೆ, ಚಂದ್ರನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

"ಪುಷ್ಣಾಮಿ ಚೌಷಧೀಃ ಸರ್ವಾಃ ಸೋಮೋ ಭೂತ್ವಾ ರಸಾತ್ಮಕಃ ||"

ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲೇ ಕಳೆದು, ಮಾರನೆಯ ದಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸುಗಂಧಭರಿತ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವರ್ತಕರ ತಾಂಡಾ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಶೂರ್ಪಾರಕ ಬಂದರಿನ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಸೂರ್ಯನು ಕ್ಷಿತಿಜದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬೆಳ್ಳನೆಯ ಚಂದ್ರನು ಉದಯಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರು ತಮ್ಮ ಐವರು ಶಿಷ್ಯರಾದ ವಿಶ್ವಧರ, ದೇವವ್ರತ, ಅಮೃತಾಂಶು, ತೇಜೋಮಯ ಮತ್ತು ಕಾಲಗುಪ್ತ ಅವರನ್ನು ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಮಾಳವದ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಾಣದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ನೀರು, ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಗರವು ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳು ಅತಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ, ಗುಡುಗಿನಂತಹ ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ದಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ನೀರು ತಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಹತ್ತಿರ ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ವಿಶ್ವಧರ ಮತ್ತು ಕಾಲಗುಪ್ತ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಾಂತ, ಮೌನ ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ, ನಂತರ ಕೆಳಗೆ ಮದವೇರಿದಂತೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದರು.

"ಗುರುದೇವ!" ವಿಶ್ವಧರ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದನು, 

"ಇಂದು ಸಮುದ್ರವು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ? ನರ್ಮದಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಶಾಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಆಕಾಶವನ್ನು ಮುಟ್ಟಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಸಮುದ್ರವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ನುಂಗಲು ಬರುತ್ತಿದೆಯೇ?"

ತನ್ನ ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಥಿಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಗುಪ್ತ ಕೂಡ ಸೇರಿಸಿದನು, 

"ಗುರುಗಳೇ, ಇಂದು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಹತ್ತಿರದ ದಿನ. ಚಂದ್ರನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಸಮುದ್ರವು ಹೀಗೆ ಅಬ್ಬರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯವೇ? ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಆ ತಂಪು ಚಂದ್ರನಿಗೂ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಉಪ್ಪು ನೀರಿಗೂ ಯಾವ ಅದೃಶ್ಯ ಸಂಬಂಧವಿದೆ?"

ಗುರುಗಳು ಸಮುದ್ರದ ತುಂತುರು ಹನಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಶಿಷ್ಯರ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕಂಡು ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು ಉತ್ತರಿಸಿದರು

"ವತ್ಸರೇ, ನೀವು ಈಗ ನೋಡುತ್ತಿರುವುದು ಜಲ-ತತ್ವವು ತನ್ನ ಅಧಿಪತಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು. ನಮ್ಮ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಬೋಧಿಸುವಂತೆ, ಚಂದ್ರನು ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಮಸ್ತ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಒಡೆಯ."

ಗುರುಗಳು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.

"ಕಾಂತವು ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬೀರುತ್ತಾನೆ. ನೀರು ದ್ರವ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಈ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಬೇಗನೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರನು ಭೂಮಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಾಗ, ಅವನ 'ಆಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ'ಯು ಸಮುದ್ರದ ಹೃದಯವನ್ನೇ ಮೇಲೆಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೀವು ಈ 'ಉಬ್ಬರ' ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಚಂದ್ರನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ."

ಗುರುಗಳು ಕಾಲಗುಪ್ತನತ್ತ ನೋಡುತ್ತಾ,

"ಕಾಲಗುಪ್ತ, ನಿನ್ನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅಲೆಗಳು ತಿಥಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ಒಂದೇ ಸಾಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರ ಜಂಟಿ ಶಕ್ತಿಯು ಈ 'ಮಹಾ ಜ್ವಾರ' ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ವರ್ತಕರು ಈ ರಾತ್ರಿಗಾಗಿಯೇ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು—ಏಕೆಂದರೆ ಉಬ್ಬರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಭಾರವಾದ ಹಡಗುಗಳು ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ರೋಮ್ ದೇಶದತ್ತ ಸಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ."

ಈ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ದೇವವ್ರತನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರನ್ನು ಕೇಳಿದನು

"ಗುರುದೇವ, ನನಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ನಾವು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಾಗ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಅರಳಿದ ಆ ನೈದಿಲೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ರಾಣಿ ಹೂಗಳನ್ನು ನೋಡಿದೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾಗಿ, ಕೋಮಲವಾಗಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಪ್ರೇಮಮಯಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಂದ್ರನು ಇಡೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಹುಚ್ಚೆಬ್ಬಿಸಿ, ಮಹಾ ಸರ್ಪದಂತೆ ಆರ್ಭಟಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ! ಒಂದೇ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಎರಡು ವಿರುದ್ಧ ರೂಪಗಳು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಒಂದು ಕಡೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುತ್ವ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇಂತಹ ರೌದ್ರಾವತಾರ?"

ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರು ದೇವವ್ರತನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು

"ವತ್ಸ ದೇವವ್ರತ, ಇದುವೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಅದ್ಭುತ ರಹಸ್ಯ. ಚಂದ್ರನು ಕೇವಲ ಬೆಳಕಲ್ಲ, ಅವನು ಒಂದು 'ಶಕ್ತಿ'. ಆ ಶಕ್ತಿಯು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ."

"ನೈದಿಲೆ ಹೂವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾಗಿದೆ. ಅದು ಚಂದ್ರನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ದಳಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಕೇವಲ 'ಸೋಮ' ಅಥವಾ ಪ್ರೇಮದಾಯಕನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಮುದ್ರವು ಅಗಾಧವಾದುದು. ಈ ಬೃಹತ್ ಜಲರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನ ಆಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವ, ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಭಾವ—ಇದು ಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಮ."

"ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದಾದರೆ, ಚಂದ್ರನು 'ಭಾವನೆಗಳ' ಒಡೆಯ. ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಅಂದವನ್ನು (ಭಾವನೆ) ತುಂಬುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸಮುದ್ರದಂತಹ ಭೌತಿಕ ರಾಶಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನು ತನ್ನ ಭೌತಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ."

ಗುರುಗಳು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು,

"ಚಂದ್ರನು ಇಡೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲನೆಂದಾದರೆ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹದೊಳಗಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ 'ಸಾಗರ'ದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಎಂತಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ. ಇಂತಹ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವನೆಗಳು ಕೂಡ ಈ ಅಲೆಗಳಂತೆ ಉಕ್ಕಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಜ್ಞಾನಿಯು ಒಬ್ಬ ನುರಿತ ನಾವಿಕನಂತೆ, ಈ ಭಾವನೆಗಳ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗದೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು."

ಕಾಲಗುಪ್ತ ಸ್ವಲ್ಪ ಆತಂಕದಿಂದ ಕೇಳಿದನು 

"ಗುರುದೇವ, ಚಂದ್ರನು ಇಡೀ ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಹೀಗೆ ಕದಲಿಸಬಲ್ಲನೆಂದಾದರೆ, ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಗ್ರಹಗಳ ದೃಷ್ಟಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ 'ದೋಷಗಳು' ಉಂಟಾದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?"

ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರು ಕಾಲಗುಪ್ತನ ಆಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ, ಸಮುದ್ರದ ಅಬ್ಬರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ವಿವರಿಸಿದರು

"ವತ್ಸ ಕಾಲಗುಪ್ತ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅಲೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಮನಸ್ಸಿನ ಅಧಿಪತಿ. ಚಂದ್ರನಿಗೆ ದೋಷ ಉಂಟಾದಾಗ ಮನುಷ್ಯನ ಆಂತರಿಕ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ."

"ಚಂದ್ರಮಾ ಮನಸೋ ಜಾತಃ ಚಕ್ಷೋ ಸೂರ್ಯೋ ಅಜಾಯತ |

ಮುಖಾದಿಂದ್ರಶ್ಚಾಗ್ನಿಶ್ಚ ಪ್ರಾಣಾದ್ವಾಯುರಜಾಯತ ||"

ಗುರುಗಳು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, 

"ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನು ಜಲತತ್ವದವನಾದ್ದರಿಂದ, ಶಿವನ ಆರಾಧನೆ (ಚಂದ್ರಶೇಖರ) ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಗೌರವ ನಮಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು ತಗ್ಗುವಂತೆ, ದೋಷಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸರಿಯಾದ ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ," ಎಂದರು.

ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಕಾಶರು

"ವತ್ಸರೇ, ನಾವು ವಿಂಧ್ಯದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ನರ್ಮದೆಯ ತೀರದವರೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಈ ಶೂರ್ಪಾರಕದ ಬಂದರಿನವರೆಗೆ ಪಯಣಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಈ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನೀವು ನೋಡಿದ ನೈದಿಲೆ ಹೂವಿನ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಈ ಸಮುದ್ರದ ರೌದ್ರಾವತಾರ—ಇವೆರಡೂ ಚಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯ ಎರಡು ಮುಖಗಳು.

ಚಂದ್ರನು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠವೆಂದರೆ 'ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞತೆ'. ಅಲೆಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಎದ್ದರೂ ಅವು ಮರಳಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಸೇರಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏಳುವ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭಗಳೆಂಬ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಚಂದ್ರನು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದರೂ (ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ) ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ (ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷ), ಅಂದರೆ ಸೋಲು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೇ ಚಂದ್ರ."

ದೂರದಲ್ಲಿ ರೋಮ್ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಹಡಗುಗಳ ನಾವಿಕರು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಕೈಮುಗಿದು ಲಂಗರು ಎತ್ತುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮುಗಿಸಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗುರುಗಳು ಎದ್ದು ನಿಂತು ಹೇಳಿದರು, "ವಿಶ್ವಧರ, ದೇವವ್ರತ, ಅಮೃತಾಂಶು, ತೇಜೋಮಯ ಮತ್ತು ಕಾಲಗುಪ್ತ... ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಈ ಮರಳಿನ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಚಂದ್ರನ ತಂಪು ಕಿರಣಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಾಳೆ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ ನಾವು ಈ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಸಾಗೋಣ."